خواجه امين الدين كازرونى « 186 » وزير اتابك مظفر الدين تكله بن زنگى است « 187 » . و وزيرى پرهيزگار و صاحب خير بود و مربى اهل علم و

--> ( 186 ) - الخواجه امين الدين ابو الحسن بن ابى الخير بنجير كازرونى ( شد الازار ) . شرح احوال مستقلى از صاحب ترجمه با فحص بليغ در هيچ مأخذى ديگر جز همين كتاب حاضر به نظر نرسيد ، فقط بعضى اشارات مختصرى راجع به او در بعضى كتب مختلفهء تواريخ مشاهده شد كه تكميلا للفائدة عين آنها را ذيلا ذكر ميكنيم : قديمترين مأخذى كه ذكرى از صاحب ترجمه كرده ظاهرا تاريخ سلجوقيهء عماد كاتب اصفهانى است كه در حدود سنهء 579 تأليف شده است ، در كتاب مزبور در شرح احوال وزير سلطان مسعود بن محمد بن ملكشاه سلجوقى تاج الدين ابن دارست كه صاحب ترجمهء حاضر نايب و پيشكار او بوده است گويد به عين عبارت ( چاپ ليدن ص 214 ) : ذكر وزارة تاج الدين بن دارست ، كان ابن دارست وزير بوزابه صاحب فارس فرتبه [ بوزابه ] فى وزارة السلطان ليصدر الامور على مراده و يورد على وفق ايراده و نائبه امين - الدين ابو الحسن الكازرونى ذو الدين المتين و الحكم الرزين و الاستهتار باعمال البر و الاشتهار بافعال الخير » . انتهى باختصار ، و قاضى بيضاوى در نظام التواريخ در فصل سلطنت تكله بن زنگى گويد « و خواجه امين الدين كازرونى كه حاتم وقت و صاحب كرامات بود وزير او بود و از آثار او قريب مسجد جامع عتيق شيراز مدرسه و رباطى ساخته است » انتهى ، و تقريبا عين همين عبارات را رشيد الدين در جامع - التواريخ قسمت سلغريان در سلطنت همان پادشاه تكرار كرده است ، - و در شيرازنامهء خطى متعلق بكتابخانهء مرحوم شعاع شيرازى مورخهء سنهء 833 در فصل سلطنت همان پادشاه گويد : « ذكر سلطنت اتابك تكله بن زنگى ، چون اتابك زنگى از دار فنا بدار بقا رحلت كرد جگرگوشهء او اتابك تكله وارث تاج و تخت گشت و امين الدين كازرونى [ را ] كه وزيرى كامل‌راى رفيع‌همت عالىقدر صاحب شهامت بود بمنصب وزارت اختصاص داد و در مملكت فارس صاحب حل و عقد گردانيد و قريب مسجد عتيق شيراز مدرسهء بساخت و رباطى معتبر بنا فرمود و اين زمان بمدرسهء امينى اشتهار دارد و هنوز در حال عمارت است و امين الدين در صفهء شمالى مدرسه مدفون است وفات او در تاريخ سنهء سبع و ستين و خمسمائة بود » انتهى ، نسخهء مطبوعهء شيرازنامه تاريخ وفات او را ندارد و مسطورات ساير كتب تواريخ متأخره از قبيل روضة الصفا و حبيب السير و لب التواريخ راجع به صاحب ترجمه همه عين يا خلاصهء همين سه مأخذ اخير است بدون هيچ شىء زائدى . ( 187 ) - جلوس اتابك تكله بن زنگى بروايت اكثر مورخين مانند جامع التواريخ و وصاف و شيرازنامه و روضة الصفا و حبيب السير و لب التواريخ و نيز استنباطا از تاريخ سلجوقيهء كرمان تأليف محمد بن ابراهيم ( كه مؤسس است بر تاريخ بدائع الازمان فى وقائع كرمان تأليف افضل الدين ابو حامد احمد بن حامد كرمانى معاصر زنگى و پسرش تكله ) در شهور سال پانصد و هفتاد و يك بوده است و وفات او در سنهء پانصد و نود و يك ، و فقط در مجمل فصيح خوافى جلوس او را در سنهء 557 ضبط كرده كه بدون شبهه سهو واضح است از مؤلف مزبور و اين گونه اشتباهات -